วิธีการควบคุมมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ 1 เฟส

ชนิดของมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ

มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับแบ่งออกเป็น 2 ชนิดใหญ่ ๆ คือ มอเตอร์อะซิงโครนัสและมอเตอร์ซิงโครนัส ซึ่งที่กล่าวในบทนี้จะเป็นมอเตอร์อะซิงโครนัส ที่เรียกว่ามอเตอร์ชนิดเหนี่ยวนำ ซึ่งจะมีขนาดตั้งแต่เล็ก ๆไปจนถึงขนาดหลายร้อยแรงม้า มอเตอร์ชนิดเหนี่ยวนำมีทั้งที่เป็นมอเตอร์ชนิด 1 เฟสและชนิดที่เป็นมอเตอร์ 3 เฟส มอเตอร์ชนิดเหนี่ยวนำนั้นส่วนมากแล้วจะหมุนด้วยความเร็วคงที่แต่ก็มีบางชนิดที่สามารถเปลี่ยนแปลงความเร็วได้ เช่น มอเตอร์สลิปริงหรือมอเตอร์ชนิดขดลวดพัน

 

การเริ่มเดินมอเตอร์ไฟฟ้ากระเเสสลับ 1 เฟส

โดยทั่วไปมอเตอร์ที่ใช้ในงานด้านอุตสาหกรรมมีมากมายหลายชนิด มีทั้งมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรงและมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ ซึ่งมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับก็มีทั้งมอเตอร์ 1 เฟสและ 3 เฟสในการสตาร์ทมอเตอร์ 1 เฟสส่วนใหญ่เป็นการสตาร์ทด้วยวิธีต่อมอเตอร์โดยตรง พร้อมมอเตอร์ 1 เฟสส่วนใหญ่มีขนาดเป็นเศษส่วนของกำลังม้าขนาดใหญ่สุดไม่เกิน 7.5 kw สำหรับการควบคุมการทำงานของมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรงนั้นส่วนใหญ่เป็นการสตาร์ทโดยอาศัยตัวต้านทานที่ปรับค่าได้ ซึ่งมีทั้งแบบ 3 ขั้วและ 4 ขั้วและการควบคุมความเร็วโดยการปรับแต่งค่าความต้านทานของรีโอสตาท

การควบคุมมอเตอร์ 1 เฟสสัญลักษณ์มาตรฐาน IEC


การควบคุมมอเตอร์ 1 เฟสหมุนทางเดียวด้วยเซอร์วิสป้องกันมอเตอร์

ในทวีปป้องกันมอเตอร์มีแผ่นโลหะคู่สำหรับป้องกันโอเวอร์โหลดและมีระบบแม่เหล็กสำหรับป้องกันการลัดวงจรดังนั้นสวิตช์ป้องกันมอเตอร์จึงมีความเหมาะสมที่จะใช้ควบคู่กับมอเตอร์

การควบคุมมอเตอร์ 1 เฟสกลับทางหมุนโดยสวิตช์ใบมีด 2 ขาสับ 2 ทาง

เราเคยทราบมาแล้วว่ามอเตอร์ 1 เฟสแบบสปลิต-เฟสและแบบคาปาซิเตอร์ มีขดลวดพันอยู่ที่สเตเตอร์ 2 ชุดคือ ขดรัน และขดสตาร์ทโดยมีสวิตแรงเหวี่ยงจากศูนย์กลางต่ออนุกรมกับขดสตาร์ทหากเป็นมอเตอร์แบบคาปาซิเตอร์ ก็มีคาปาซีเตอร์ต่ออนุกรมกับสวิตช์แรงเหวี่ยงเพิ่มเข้าไปอีก

วงจรและเครื่องหมายไปสายของมอเตอร์แบบสปลิต-เฟส แสดงไว้ในรูปที่ 6-5 โดย RW คือ ขดรัน SW คือ ขดสตาร์ท และ C.S. คือสวิตช์แรงเหวี่ยงจากศูนย์กลางซึ่งต่ออนุกรมกับขดสตาร์ท

การกลับทางหมุนของมอเตอร์ 1 เฟสทั้งแบบสปลิต-เฟส และแบบคาปาซิเตอร์ สามารถทำได้โดยการสลับปลายสายขดรัน หรือขดสตาร์ทอย่างใดอย่างหนึ่ง

การควบคุมมอเตอร์ 1 เฟสสัญลักษณ์อเมริกา/ แคนาดา
การควบคุมมอเตอร์ 1 เฟสกลับทางหมุนโดยสวิตช์ใบมีด 3 ขาสับ 2 ทาง

การต่อมอเตอร์แบบสปลิตเฟสให้หมุนกลับทางสามารถกระทำได้ดังนี้คือ สลับไปสายของขดสตาร์ทหรือขดรันอย่างใดอย่างหนึ่งเป็นการต่อไปสายขดสตาร์ทและรันของมอเตอร์แบบสปลิตเฟสเข้าด้วยกันเพื่อให้มอเตอร์หมุนในทิศทางทวนเข็มนาฬิกาแต่ถ้าสลับไปสายขดสตาร์ท จะทำให้มอเตอร์หมุนในทิศทางตามเข็มนาฬิกา

 

การกลับทิศทางหมุนมอเตอร์ไฟฟ้ากระเเสสลับ 1 เฟส

มอเตอร์ไฟ้ากระแสสลับที่ใช้ในงานอุตสาหกรรมมีทั้งมอเตอร์ที่ใช้กับ ระบบไฟฟ้า 1 เฟส และ 3 เฟส
การกลับทางหมุนมอเตอร์ มีความจำเป็นอย่างหนึ่งที่ใช้ ในงานอุตสาหกรรม มีการกลับทางหมุนมอเตอร์
ทั้งมอเตอร์ไฟฟ้า 1 เฟสและ3เฟส
ดังนั้นจึงมีวงจรในการควบคุมในการกลับทางหมุนมอเตอร์อยู่หลายแบบด้วยกันเช่นการกลับทางหนุน
มอเตอร์ ได้ทันที่ที่ไม่ต้องหยุด การทำงานของมอเตอร์และการกลับทางหมุนมอเตอร์ แบบต้องหยุด
การทำงาน ของมอเตอร์ที่จะต้องศึกษาวงจรและหลักการต่อไป การควบคุมการกลับทางหมุน มอเตอร์ไฟฟ้า
กระแสสลับ 1 เฟสมีการควบคุมหลายแบบแต่ในที่นี้เป็นการใช้สวิตช์ปุ่มกดในการควบคุม ซึ่งการควบคุม
มีวงจรกำลังที่ใช้ในการกลับทางหมุนและวงจรควบคุมตัวอย่างในการควบคุมนี้เป็นการหยุดมอเตอร์ทุกครั้ง
ก่อนกลับทางหมุน ที่เรียกว่าวงจร Reversing affterstop